మదనపల్లెలో గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్‌కు శ్రీకారం | రూ.1 లక్ష కోట్ల రాయలసీమ రైజింగ్
మదనపల్లెలో గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్‌కు శ్రీకారం రూ.1 లక్ష కోట్లతో ‘రాయలసీమ రైజింగ్’ — 10 జిల్లాలు, 201 క్లస్టర్లు, 5,869 గ్రామాలకు విస్తరణ మదనపల్లె, అక్టోబర్ 2, 2026:రాయలసీమ వ్యవసాయ రంగానికి కొత్త దిశను చూపించే ప్రతిష్ఠాత్మక ‘గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్ – రాయలసీమ రైజింగ్’ ప్రాజెక్టుకు శుక్రవారం అన్నమయ్య జిల్లా మదనపల్లెలో శ్రీకారం చుట్టారు. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్, ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు, ఉప ముఖ్యమంత్రి కొణిదెల పవన్ కల్యాణ్ పాల్గొన్న కార్యక్రమంలో గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్‌తో పాటు **ఇండియన్ స్కూల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్ (ISA)**కు శంకుస్థాపన చేశారు. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ అనంత్ అంబానీతో పాటు పలువురు కేంద్ర, రాష్ట్ర మంత్రులు, ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు, రైతులు, వ్యవసాయ మరియు ఆహార ప్రాసెసింగ్ రంగ ప్రతినిధులు కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. రూ.1 లక్ష కోట్ల భారీ ప్రణాళిక గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్‌ను మూడు దశల్లో అభివృద్ధి చేయనున్నారు. మొత్తం ప్రాజెక్టు వ్యయం సుమారు రూ.1 లక్ష కోట్లు. ఇందులో: ప్రాజెక్టు అమలు 2026–27 నుంచి 2028–29 వరకు మూడు దశల్లో కొనసాగనుంది. 10 జిల్లాలు – 201 క్లస్టర్లు – 5,869 గ్రామాలు హార్టికల్చర్ హబ్ పరిధిలో 10 జిల్లాలు, 303 మండలాలు, 5,869 గ్రామాలు ఉంటాయి. ప్రధానంగా: అనంతపురం • అన్నమయ్య • చిత్తూరు • కర్నూలు • నంద్యాల • శ్రీ సత్యసాయి • తిరుపతి • వైఎస్సార్ కడప • ప్రకాశం • మార్కాపురం ఈ ప్రాంతాల్లో మొత్తం 201 ఉద్యాన క్లస్టర్లను అభివృద్ధి చేయనున్నారు. మూడు దశల్లో క్లస్టర్ల అభివృద్ధి మొదటి దశ – 2026–27 72 క్లస్టర్లలో పనులు చేపట్టి సుమారు రూ.12,066 కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టనున్నారు. రెండో దశ – 2027–28 67 క్లస్టర్లలో సుమారు రూ.15,036 కోట్ల పనులు చేపట్టనున్నారు. మూడో దశ – 2028–29 62 క్లస్టర్లలో సుమారు రూ.13,250 కోట్ల పెట్టుబడితో పనులు పూర్తి చేయనున్నారు. ఈ మూడు దశల్లో మొత్తం 201 క్లస్టర్లను ఉత్పత్తి, ప్రాసెసింగ్, మార్కెటింగ్ కేంద్రాలుగా తీర్చిదిద్దే లక్ష్యం ఉంది. ఉద్యాన సాగు విస్తీర్ణం భారీగా పెంపు ప్రస్తుతం ఉన్న సుమారు 8.41 లక్షల హెక్టార్ల ఉద్యాన సాగును మరో 6 లక్షల హెక్టార్లకు విస్తరించి మొత్తం 14.41 లక్షల హెక్టార్లకు తీసుకెళ్లాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అదే సమయంలో ఉద్యాన పంటల ఉత్పత్తిని ప్రస్తుత 222 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల నుంచి 435 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులకు పెంచే ప్రణాళిక ఉంది. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా సుమారు 9.6 లక్షల మంది రైతులకు ప్రత్యక్ష ప్రయోజనం కల్పించాలనే లక్ష్యం ఉంది. నీటి భద్రతకు భారీ ప్రాధాన్యం రాయలసీమలో ఉద్యాన విప్లవానికి నీటి భద్రత కీలకమని ప్రభుత్వం గుర్తించింది. ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా: చేపట్టాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు. రైతు పొలం నుంచి ప్రపంచ మార్కెట్ వరకు గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్ ప్రత్యేకత కేవలం పంటల సాగు విస్తరణలోనే కాకుండా పూర్తి విలువ ఆధారిత వ్యవస్థను నిర్మించడంలో ఉంది. పంట: సాగు → కోత → సేకరణ → గ్రేడింగ్ → సార్టింగ్ → ప్యాకింగ్ → కోల్డ్ స్టోరేజ్ → ప్రాసెసింగ్ → బ్రాండింగ్ → రవాణా → దేశీయ మార్కెట్ → అంతర్జాతీయ ఎగుమతులు అనే విధంగా సమగ్ర వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ప్యాక్‌హౌస్‌లు, కోల్డ్ చైన్లు, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు, విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తుల కేంద్రాలు, ఎగుమతి మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేయనున్నారు. ఏ పంటలకు ప్రాధాన్యం? రాయలసీమను **‘Fruit Bowl of India’**గా తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంతో అధిక విలువ కలిగిన ఉద్యాన పంటలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. ప్రధానంగా: మామిడి • అరటి • టమాటా • దానిమ్మ • డ్రాగన్ ఫ్రూట్ • అవకాడో • బెర్రీలు • ఖర్జూరం • నిమ్మ • స్వీట్ ఆరెంజ్ • పుచ్చకాయ వంటి పంటలను ప్రోత్సహించనున్నారు. రైతు ఉత్పత్తులకు విలువ జోడింపు పంటలను కేవలం తాజా ఉత్పత్తిగా విక్రయించకుండా ప్రాసెసింగ్ ద్వారా అదనపు విలువ సృష్టించడంపై దృష్టి పెట్టనున్నారు. ప్రతిపాదిత విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తుల్లో: వంటి ఉత్పత్తులకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. మంత్రి అచ్చెన్నాయుడు: “రైతు వద్దకు మార్కెట్ రావాలి” వ్యవసాయ, ఉద్యాన శాఖ మంత్రి కింజరాపు అచ్చెన్నాయుడు ఈ ప్రాజెక్టు లక్ష్యాన్ని వివరిస్తూ, నీరు, పంట, మార్కెట్‌ను ఒకే ప్రణాళికలో అనుసంధానిస్తున్నామని చెప్పారు. ఆయన పేర్కొన్న ప్రకారం, రైతు పంట పండించిన తర్వాత కొనుగోలుదారుల కోసం ఎదురు చూడకుండా మార్కెట్ రైతు వద్దకు వచ్చే విధంగా వ్యవస్థను రూపొందించడం లక్ష్యంగా ఉంది. రైతు ఉత్పత్తులను ప్రపంచ మార్కెట్లలో బ్రాండ్‌గా నిలబెట్టాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. చంద్రబాబు: “రాయలసీమను ప్రపంచ ఫ్రూట్ బౌల్‌గా మారుస్తాం” ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాయలసీమలోని కరువు పరిస్థితులను అధిగమించి ఈ ప్రాంతాన్ని ప్రపంచ స్థాయి ఉద్యాన కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయాలనే లక్ష్యాన్ని వివరించారు. “Drought-prone Rayalaseema will become a land of riches. Will make it the fruit bowl of the world” అని ఆయన కార్యక్రమంలో పేర్కొన్నారు. రాయలసీమలో ఆపిల్, అవకాడో, కివీ తదితర అధిక విలువైన పంటల సాగును కూడా విస్తరించాలనే దిశగా ప్రభుత్వం ఆలోచిస్తున్నట్లు ఆయన తెలిపారు. హబ్ ద్వారా సుమారు 10 లక్షల మంది రైతులు, 49 లక్షల కుటుంబాలకు జీవనోపాధి అవకాశాలు కల్పించే లక్ష్యాన్ని కూడా ఆయన ప్రస్తావించారు. నిర్మలా సీతారామన్: నీరు, సాంకేతికత, మౌలిక వసతులు కీలకం కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్ రాయలసీమ ఉద్యాన రంగాన్ని బలోపేతం చేసి రైతులకు మెరుగైన అవకాశాలు కల్పిస్తుందని అన్నారు. రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచేందుకు నీటి నిర్వహణ, ఆధునిక సాంకేతికత, మౌలిక వసతులు కీలకమని ఆమె పేర్కొన్నారు. PM-KISAN, పంటల బీమా, PM-KUSUM వంటి కేంద్ర పథకాలను కూడా ఆమె ప్రస్తావించారు. వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే పంట రకాలు, సౌర విద్యుత్ ఆధారిత వ్యవసాయ పరికరాల ప్రోత్సాహంపై కూడా ఆమె మాట్లాడారు. పవన్ కల్యాణ్: కరువు ప్రాంతం నుంచి అభివృద్ధి కేంద్రంగా ఉప ముఖ్యమంత్రి కొణిదెల పవన్ కల్యాణ్ రాయలసీమను కరువు ప్రభావిత ప్రాంతంగా మాత్రమే కాకుండా అభివృద్ధి, ఉద్యాన వ్యవసాయం, మార్కెట్ అనుసంధానానికి కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దాలనే ప్రభుత్వ లక్ష్యాన్ని వివరించారు. సాగునీరు, ఉద్యాన సాగు, మౌలిక వసతులు, జాతీయ–అంతర్జాతీయ మార్కెట్ అనుసంధానం ద్వారా రైతులకు స్థిరమైన జీవనోపాధి అవకాశాలు కల్పించడమే ఈ ప్రణాళిక లక్ష్యమని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇండియన్ స్కూల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్ – వ్యవసాయానికి కొత్త జ్ఞాన కేంద్రం గ్లోబల్ హార్టికల్చర్ హబ్‌తో పాటు **Indian School of Agriculture (ISA)**కు కూడా మదనపల్లెలో శంకుస్థాపన జరిగింది. Indian School of Business తరహాలో వ్యవసాయ రంగానికి ఆధునిక విద్య, పరిశోధన, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందించే సంస్థగా దీనిని అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. రిలయన్స్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంతో కలిసి ISA ఏర్పాటు, నిర్వహణలో భాగస్వామ్యం చేసేందుకు ముందుకు వచ్చింది. ISAలో: Digital Agriculture • Precision Farming • Crop Monitoring • Smart Irrigation • Scientific Research • Modern Technology • Market Intelligence వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టనున్నారు. రైతు నుంచి ఎగుమతిదారుడి వరకు కొత్త ఆర్థిక వ్యవస్థ హార్టికల్చర్ హబ్ ద్వారా Farmer Producer Organisations (FPOs)ను బలోపేతం చేసి, రైతులను నేరుగా ప్రాసెసర్లు, ఎగుమతిదారులు, రిటైల్ మార్కెట్లతో అనుసంధానించాలనే ప్రణాళిక ఉంది. ఇది పూర్తిగా అమలైతే రాయలసీమలో వ్యవసాయ రంగం పంట ఉత్పత్తి ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ నుంచి ఉత్పత్తి + ప్రాసెసింగ్ + విలువ జోడింపు + ఎగుమతుల ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థగా మారే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రభుత్వ అంచనాల ప్రకారం ప్రాజెక్టు అమలులో మూడో సంవత్సరం నుంచి సంవత్సరానికి సుమారు రూ.81,000 కోట్ల అదనపు GVA సృష్టించే లక్ష్యం ఉంది. సుమారు 19.7 లక్షల ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించాలనే లక్ష్యాన్ని కూడా ప్రభుత్వం పేర్కొంది. మదనపల్లె ఎందుకు కీలకం? మదనపల్లె ఇప్పటికే టమాటా, ఉద్యాన పంటల ఉత్పత్తి మరియు మార్కెటింగ్‌కు ముఖ్య కేంద్రంగా ఉంది. ఇప్పుడు ఇక్కడి నుంచి రాయలసీమలోని విస్తృత ఉద్యాన వ్యవసాయ వ్యవస్థను పరిశోధన, ప్రాసెసింగ్, కోల్డ్‌చైన్, మార్కెటింగ్, ఎగుమతులతో అనుసంధానించే ప్రయత్నం ప్రారంభమైంది. అందువల్ల ఈ ప్రాజెక్టులో మదనపల్లె ఉత్పత్తి ప్రాంతం మాత్రమే కాకుండా జ్ఞానం, మార్కెట్, ప్రాసెసింగ్ మరియు పెట్టుబడుల సమన్వయ కేంద్రంగా ఎదగాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. రాయలసీమకు కొత్త ఆర్థిక దిశ ఒకప్పుడు కరువు, వర్షాభావం వంటి సమస్యలతో గుర్తింపు పొందిన రాయలసీమలో ఇప్పుడు అధిక విలువైన ఉద్యాన పంటలు, నీటి మౌలిక వసతులు, ఆధునిక వ్యవసాయ సాంకేతికత, కోల్డ్‌చైన్, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్, ఎగుమతులు, ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు కలిసిన కొత్త వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్మించాలనే లక్ష్యంతో ‘రాయలసీమ రైజింగ్’ కార్యక్రమం ముందుకు సాగుతోంది. మదనపల్లెలో వేసిన ఈ శంకుస్థాపన రాయి ఒక ప్రాజెక్టుకు మాత్రమే కాదు — రాయలసీమలో వ్యవసాయం, రైతు ఆదాయం, ఆహార ప్రాసెసింగ్, ఎగుమతులు, గ్రామీణ మౌలిక వసతులను ఒకే విలువ గొలుసులోకి తీసుకురావాలనే దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికకు ప్రారంభ బిందువుగా నిలిచింది.
